Ekog – Projeler

Halen Devam Etmekte olan Projeler

EKOG – Kaş – Arkeopark Projesi – Uluburun III ‘ün oluşturduğu Balık Faunası Değerlendirmesi

 


Sualtı Arkeopark projesi kapsamında Kaş – Hidayet Koyunda 27 Ekim 2006 tarihinde batırılan Uluburun batığının replikası ekolojik bir araştırmaya daha imkan vermiştir. Yapay resifin bölgedeki balık komuniteleri üzerine olan etkisi ve mevsimsel değişimlerin belirlenmesi bu çalışmanın öncelikli amacıdır.

ODTÜ Sualtı Topluluğu ve SAD Ekoloji grubu, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesinden Prof. Dr. Altan Lök’ün de yardımları ile belirlenen görsel balık sayım ve gözlem yöntemleri ile Uluburun III batığı ve 200 m2 lik çevre alanı dahilinde mevsimsel örneklemeler yapmaktadır. Çalışma boyunca suyun ışık geçirgenliği, yüzey ve dip sıcaklığı ve batık üzerindeki dalış faaliyetleri kaydedilmektedir. Fotoğraf destekli tür tayini uygulanmaktadır.

Şubat 2007 de başlayan ilk veri toplama çalışmasının ardından ikinci örnekleme çalışmaları Haziran ayında gerçekleştirilmiştir. 4 mevsimde alınan örnekler ile Uluburun III batığının bölgeye etkisi daha net gözlemlenmiştir.

 

uluburun iii 2 - web

 

sinagrit - dentex dentex 1

 

Şubat 2007’de yapılan ilk görsel sayım çalışması sonunda 6 familyaya ait 9 farklı balık türü kayıt edilmiştir. Temmuz 2007’de 11; Ekim 2007’de 11; Mart 2008’de 8; Ekim 2008’de 13; Şubat 2009’da 12 ve Haziran 2009’da 12 farklı balık türü kayıt edilmiştir. Böylece üç yıl süresince Uluburun III Batığı çevresinde yerleşmiş balık türlerinin mevsimsel değişimi tespit edilmiştir. Toplanan verilerle akademik makaleler yazılmış ve en son Mayıs 2009’da 7. Sualtı Sporları ve Bilimleri Toplantısında bir sunum yapılmıştır.

uluburun%20iii%203%20-%20web
dscn0555

Fotoğraflar: Murat Ergin

Sonraki dönem çalışmaları Ekim 2009’da yapılacaktır.

Çalışmalara verdikleri destekten ötürü Archipel dalış merkezine teşekkürlerimizi iletiyoruz.


POYİP (Posidonia Oceanica Yayılımı İnceleme Projesi)

Bu proje, Balıkesir – Edremit Körfezi’ndeki Posidonia oceanica (Deniz Çayırı) yayılımını incelemeye ve özelliklerini belirlemeye yöneliktir. Posidonia oceanica Akdeniz’e özgü (endemik) bir türdür. Akdeniz ekosistemi içinde sayılamayacak kadar çok önemi olan Posidonia oceanica Akdeniz’in kilit türlerinden biridir. Ne var ki, ülkemizde bu tür üzerine çok fazla çalışılmadığı için önemli bir eksiklik mevcuttur. Kıyılarımızda ne yoğunlukta bulunduğu ve türün soyunun ne tip tehlikeler altında kaldığı bilinmemektedir. Bu projeyle ortaya konacak Posidonia oceanica’nın yayılımının araştırılmasının ana nedeni türün denizlerimizdeki varlığının belirlenmesi ve uzun vadede gözlenen değişiklikler ve sebeplerinin ortaya konmasıdır. Projenin bir başka açılımı da halkın bilinçlendirilmesi yolunda olacaktır. Posidonia oceanica, ülkemizde bilimsel araştırtmalara çok fazla konu olmamış olmakla birlikte, Akdeniz ekosistemi için önemi halk tarafından bilinmemekte bu nedenden dolayı Posidonia oceanica yatakları zarar görmektedir. Projenin amaçlarından bir tanesi de halkı bilinçlendirmek yoluyla türün korunmasıdır.


Alaçatı- Mersin Körfezi Balık Üretim Çiftliği Bölgesindeki Posidonia oceanica Çayırlarının İncelenmesi

Türkiye sahilleri, ekonomik getirisi bakımından gün geçtikçe sayıları artan, Türkiye balık stoklarının yaklaşık %18-20’sini karşılayan balık üretim çiftlikleri ile sarılmış durumdadır. Balık üretim çiftlikleri; organik kirletme (balık artıkları, aşırı balık yemlemesi, antibiyotik) sebebiyle bulunduğu litoral ekosistemde genel olarak ötrofikasyon ve sediman bozulmasına yol açmaktadır. Türkiye kıyılarının üst litoral bölgesinin hakim deniz çayırı olan Posidonia oceanica, balık üretim çiftlikleri faaliyetlerine karşı aşırı derecede duyarlıdır.

Bu çalışmada, ODTÜ-Sualtı Topluluğu ile Sualtı Araştırmaları Derneği’nin Ekolojik Araştırmalar Grubu İzmir-Alaçatı bölgesi Mersin Körfezi’nde; kapasitesi üstünde balık üretimi gerçekleştirildiği düşünülen bölgede, Posidonia oceanica yataklarının durumunu araştırmıştır. Ayrıca liman dışında su sirkülâsyonunun etkisi altında kalan bölgelerde de çayırların durumu belirlenmiş, körfez içindeki baskının boyutları daha net anlaşılmıştır. Çalışmalar suyun ışık geçirgenliğinin ölçümü ve P. oceanica yataklarının sağlıklılığı (gövde yoğunluğu, yaprak uzunluğu) üzerine yapılmış, daha sonra veriler GIS ortamına aktarılarak bölgeye genel bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır.

 

Şu anda sürdürülmeyen projeler

ÇÖPSAY

Türkiye kiyilarindaki çöp kirliligiyle ilgili bir envanter ve halki bilgilendirme çalismasidir. Ilki Sinop kiyilarinda gerçeklestirilmesi düsünülen etkinlik valiligin izin vermemesi sonucu ertelenmistir. Etkinlik halk katilimiyla birlikte bir sahilin tamamiyle kati atiklardan arindirilmasi ve daha sonra bu kati atiklarin tasnifi ve ölçülmesi ile kirliligin kaynagi ve nelerden olustugunun saptanmasi amaçlanmaktadir. Proje dahilinde halkin katilimi da hedeflendiginden bir halk bilinci (public awareness) olusturmaya yönelik çalismalarda gerçeklestirilmesi düsünülmektedir. Su anda projenin gerçeklestirilebilecegi bir alan aranmaktadir. Ilk asama gerçeklestikten sonra tüm sahillerimizde bu etkinligin devam ettirilmesi düsünülmektedir.

Türkiye Kiyilari Tür Tanitim Rehberi

Türkiye kiyilarinda yer alan türlerin tanitildigi bir kitapçik ve sualti rehberi hazirlanmasi. SAGAY fotograflarinin kullanildigi ve daha sonra özel olarak çekilen fotograflarla desteklenen bir tür tanitim rehberi olusturmayi amaçlayan proje dahilinde, kiyilarimizdaki türler belirlenip envanter çikarilarak kitap üretime geçirilecektir. Dalis bölgelerinde tür belirlemeleri için sualti çalismalari da gerçeklestirilecektir.

YAHU (Yapay Habitat Uygulamalari/ Artifical Habitats for Underwater)

Sualtindaki yasamin daha çok sert yüzeylerde yogunlasmasindan dolayi yeni yapay sert yüzeyler yaratmak ve bunlardaki canli yayilimlarini incelemek olarak özetlenebilecek olan proje, Ekoloji grubunun ilk çalismasidir. Maddi yetersizliklerden dolayi projeye ara verilmistir. Proje içinde resif ünitelerinin üretimi, tasinmasi ve sualtina indirimi ile ilgili çalisanlara ihtiyaç duyulacaktir. Sualti ekibinin sualti operasyonlari konusunda egitimli olmasi gerekmektedir. Resif üniteleri beton yada PVC malzemeden olusacaktir..

ORKOP (Orfoz Koruma Projesi)

Yasam alanlari ve kendileri tehdit altinda olan Ege ve Akdeniz’in en üst düzey avcilarindan olan Orfoz ve Laoslarin korunmasina yönelik bir proje. Proje su anda teorik bilgi toplama asamasindadir. Orfoz hakkinda yeterli bilgi temeli olusturulduktan sonra pratige geçilecektir. Ileriye yönelik planlarinda milli parklar kapsaminda bir orfoz koruma alani kurulmasi yer almaktadir.

Oil Spill Response Takimi (Petrol döküntülerine karsi müdahale takimi)

Petrol kaynakli deniz kirliliklerine müdahale edecek bir takimdir. Esas olarak döküntülerden etkilenen yaban hayvanlari ile ilgilenmektedir. EPA(çevre koruma ajansi) nyn konu ile ilgili bilgilendirme kitabinin Türkçeye çevirisini gerçeklestirmektedir. Kitabin orjinali Cem Omurtak’tan temin edilebilir. Su anda Takim Üyelerinden Cem Orkun Kiraç Fransa’da konu ile ilgili bir konferansa katilmaktadir. Dönüste bilgilerini bizimle paylasacaktir. Proje su üstü çalismalarindan olusmaktadir.

Cr R ( Caulerpa racemosa Research)

Proje amaci kamuoyunda terörist yosun olarak adlandirilan Caulerpa racemosa adli algin Türkiye kiyilarindaki yayilimini incelemek. Proje su anda sadece Kusadasi pilot bölgesinde gerçeklestirilmektedir. Projenin ilk ayagi subat ayinda gerçeklestirilmis Yilanci Burnu, Adabanko ve Barbaros Banko’da yayilim incelemesi ve örnek toplama çalismalari gerçeklestirildi.

Projenin bundan sonraki asamalarinda incelenen bölgelerde dagilim ve yayilim artisi gözlenecektir. Konu hakkinda birçok uluslararasi makale su anda alt grup arsivinde bulunmaktadir.